Hielprik en gehoortest

Hielprik
Tussen dag 4 en 7 van het kraambed komt er iemand van de GGD of Zuidzorg bij jullie aan huis om de hielprik uit te voeren. Dit wordt automatisch geregeld, hier hoef je zelf niets voor te doen. Klik hier voor de meest actuele informatie over de hielprik.

Doel van de hielprik
De hielprik is een screeningsmethode, waarbij bloed van de pasgeborene door middel van een prikje in de hiel onderzocht wordt op verschillende aandoeningen. Het betreft zeldzame, maar ernstige aandoeningen, die vaak erfelijk zijn. De gevolgen van deze aandoeningen kunnen door vroegtijdige opsporing voorkomen worden of beperkt blijven, door bijvoorbeeld een dieet of medicatie.  Er wordt gescreend op 17 aandoeningen. Hieronder vallen veertien stofwisselingsziekten, een bijnieraandoening, een schildklieraandoening en een bloedziekte (sikkelcelziekte). Klik hier voor een volledig overzicht van de onderzochte aandoeningen en aanvullende informatie. 

Dragerschap
Een aparte plaats in de screening wordt ingenomen door de bloedaandoening sikkelcelziekte. Dit is een aandoening waarbij dragerschap bestaat; dit wil zeggen dat wanneer de pasgeborene drager blijkt te zijn, automatisch één van de biologische ouders ook drager is. Wanneer blijkt dat de pasgeborene drager is, kan dat dus gevolgen hebben voor een eventuele volgende kinderwens. Dragerschap van sikkelcelziekte kan leiden tot levenslange anemie (bloedarmoede door ijzergebrek). Volledige uiting van de sikkelcelziekte (wanneer beide ouders drager zijn) kan zelfs veroorzaken dat kinderen na de geboorte niet levensvatbaar zijn. Mocht er bij jouw kind sprake zijn van dragerschap, dan kun je bij je huisarts terecht voor verdere voorlichting en onderzoek. Je kunt als ouder bij de uitvoer van de hielprik kiezen of je deze dragerschapsinformatie wilt ontvangen, dit wordt dan aangetekend op de hielprikkaart. Als je deze informatie niet wilt, wordt er niet op getest.

Uitslag
De ouders krijgen geen bericht als er geen afwijkingen in het bloed gevonden worden. Geen bericht is dus goed bericht. Wanneer er wel aanwijzingen voor een aandoening zijn, horen de ouders dit binnen drie weken. Ook wanneer er mogelijk extra bloed nodig is om de test goed uit te kunnen voeren, wordt er binnen drie weken contact opgenomen met de ouders.
Hoewel de testmethoden van de hielprik goed zijn, is de screening niet 100% betrouwbaar. Het kan bijvoorbeeld zijn dat er een positieve uitslag volgt, terwijl er bij verder onderzoek geen sprake van een aandoening blijkt te zijn. Om deze reden wordt een positieve uitslag altijd gecontroleerd door vervolgonderzoek. Het omgekeerde (een negatieve, dus goede uitslag krijgen, terwijl er later wel sprake blijkt van een aandoening) komt echter ook wel eens voor.

Organisatie
De organisatie rondom de hielprik verloopt vrijwel automatisch; nadat jullie aangifte hebben gedaan van de geboorte van jullie kind binnen drie dagen, wordt de entadministratie door de gemeente ingelicht. De hielprik wordt (meestal in combinatie met de gehoortest) tussen de vierde en zevende dag na de geboorte afgenomen. In de meeste gevallen wordt de hielprik door een medewerker van het consultatiebureau verricht. De hielprik wordt alleen met jullie toestemming afgenomen. De ouders kunnen daarnaast bepalen of zij instemmen met het anoniem gebruik van het afgenomen bloed voor wetenschappelijk onderzoek. Aan het onderzoek zijn voor de ouders geen kosten verbonden.

Gehoortest
Je baby krijgt een klein zacht dopje in het oor met daarin een klein microfoontje en een speaker. Via het dopje worden klikgeluidjes gemaakt. Een gezond oor reageert bij het verwerken van het geluid door zelf ook een geluidje te produceren. Dit wordt opgevangen door het microfoontje in het dopje. Als er een goede reactie wordt gemeten, is de functie van het binnenoor in orde. Beide oren worden apart getest. In principe merkt je baby niets van de test en slaapt hij over het algemeen gewoon door. Meestal is de test binnen enkele minuten klaar en de uitslag krijg je direct. Soms komt het echter voor dat de test niet meteen positief is. Het kan zijn dat er wat vocht in het oortje zit. Indien dit het geval is, wordt de test op een later moment herhaald. Je hoeft dus niet direct te schrikken indien de eerste gehoorscreening niet positief is. Klik hier voor de meest actuele informatie over de gehoorscreening.